آشنایی با مفاهیم و مقررات مربوط به مالیات اجاره املاک برای هر فردی که درگیر معاملات ملکی است، از اهمیت بالایی برخوردار است. چه شما یک مالک باشید که قصد اجاره دادن ملک خود را دارید، چه یک مستاجر که به دنبال درک بهتر هزینههای پنهان احتمالی هستید، یا حتی یک سرمایهگذار در حوزه املاک، اطلاع از جزئیات این نوع مالیات میتواند شما را از مشکلات قانونی و مالیاتی آتی مصون بدارد.
تعریف مالیات اجاره املاک
مالیات اجاره املاک به درآمدی اطلاق میشود که اشخاص حقیقی یا حقوقی از طریق اجاره دادن املاک خود (اعم از مسکونی، تجاری، اداری) کسب میکنند. این مالیات، یکی از منابع مهم درآمدی دولتها محسوب میشود و هدف از وضع آن، توزیع عادلانه بار مالیاتی و جلوگیری از تمرکز ثروت است. با توجه به نوسانات بازار مسکن و تغییرات مداوم در قوانین مالیاتی، بهروز بودن اطلاعات در این زمینه نه تنها یک مزیت، بلکه یک ضرورت است.
مالیات درآمد اجاره املاک چگونه محاسبه میشود؟
- بر اساس اجارهنامه
- بر اساس جدول اجاره املاک اداره دارایی و امور مالیاتی
محاسبه مالیات اجاره بر اساس جدول اجاره املاک اداره دارایی و امور مالیاتی
اداره مالیات هر سال اقدام به انتشار جدول محاسبه اجاره املاک در هر منطقه می کند که این جدول بر اساس تخمین اداره مالیات از ارزش املاک منطقه و اجاره دریافتی میباشد.
چه زمانی مبنای محاسبه مالیات اجاره املاک جدول اداره مالیات است؟
- عدم ارائه یا وجود اجاره نامه
در صورت ارائه اجاره نامه
- برای مستاجر حقیقی: اگر اجاره دریافتی کمتر از 80% مبالغ جدول اجاره اداره مالیات باشد.
- از مستاجر فقط رهن دریافت شده باشد و اجاره ای پرداخت نکند.
چه زمانی مبنای محاسبه مالیات اجاره املاک اجاره نامه است؟
- برای مستاجر حقوقی مالیات اجاره املاک کاملا بر اساس اجاره نامه محاسبه میشود.
- برای مستاجر حقیق اگر مبلغ اجاره بالای 80% جدول اداره مالیات باشد، مالیات اجاره املاک بر اساس اجاره نامه اظهاری محاسبه می شود.
معافیتهای مالیات اجاره املاک
- معافیت محل سکونت افراد درجه ۱ خانواده
- معافیت درآمدی
- معافیت متراژ ملک مسکونی
- معافیت مجتمعهای مسکونی
معافیت محل سکونت افراد درجه ۱ خانواده
در صورتی که ملک مسکونی در اختیار افراد درجه ۱ خانواده (مادر،پدر، خواهر و برادر، فرزندان) قرار بگیرد و در ازای سکونت آنها اجاره ای دریافت نگردد، ایم ملک از دریافت مالیات اجاره نامه معافیت کامل می گیرد.
معافیت درآمدی مالیات اجاره املاک
طبق ماده 84 قانون مالیات های مستقیم، در صورتی که مالک درآمدی دیگری به غیر از اجاره نامه نداشته باشد، تا سقف 200 میلیون تومان از مالیات اجاره املاک معاف است.
- اگر مجموع اجاره سالانه کمتر از این مبلغ باشد معافیت کامل تعلق می گیرد.
- اگر مجموع اجاره سالیانه بیشتر از 200 میلیون تومان باشد، این مبلغ از کل مجموع اجاره کسر شده و باقی مانده درآمد مشمول مالیات میشود.
- حقوق بازنشستگی، حقوق خدمت سربازی، سود سپرده بانکی جز درآمد این قانون محاسبه نمیشود و این افراد می توانند از این معافیت بهره ببرند.
معافیت متراژ ملک مسکونی مالیات اجاره
- در شهر تهران مالکان املاک مسکونی تا متراژ 150 متر مربع از پرداخت مالیات اجاره ملک معاف هستند.
- در سایر شهرها مالکان املاک مسکونی تا متراژ 200 متر مربع از پرداخت این مالیات معاف هستند.
- توجه: این قانون فقط مشمول املاک مسکونی میشود.
معافیت مجتمع های مسکونی
مجتمعهای مسکونی بالای 3 واحد که ساخت آنها بر اساس رعایت الگو مصرف انجام شده باشد، از پرداخت مالیات مستغلات معاف هستند.
تخفیفهای مالیات اجاره املاک و مستغلات
مالک خود مستاجر باشد
در صورتی که شخص مالک خود مستاجر باشد، به میزان اجاره پرداختی محل سکونت خود از پرداخت مالیات مستغلات معاف است و مابه تفاوت درآمد اجاره اش مسمول پرداخت مالیات میشود.
انعقاد قرارداد اجاره بلند مدت
- در صورتی که مدت قرارداد اجاره بیش از 2 سال باشد، تا سقف 70% مالیات اجاره مشمول تخفیف میشود.
- همچنین در صورتی که اجاره نامه برای بیش از 3 سال منعقد شود، مالیات اجاره تخفیف 100% را مشمول میشود و مالیات اجاره ای به آن ملک تعلق نمیگیرد.
- توجه: این تخفیف در صورت فسخ قرارداد اجاره، فقاد اعتبار میشود و مالک باید نسبت به پرداخت مالیات مستغلات اقدام نماید.
مستاجر با 3 فرزند
در صورتی که ملک مسکونی محل سکونت مستاجری با 3 فرزند باشد مطابق قانون حمایت از جوانی و جمعیت، مالک ملک از پرداخت مالیات مستغلات معاف است.
مستاجر مددجو یا جز 3 دهک پایین
در صورتی که مستاجر از مددجویان کمیته امداد امام امام خمینی، بهزیستی و… یا جز 3 دهک پایین جامعه باشد، مالک از پرداخت مالیات اجااره معاف است.
نحوه محاسبه مالیات اجاره املاک و مستغلات
درآمد مشمول مالیات اجاره عبارت است از کل مبلغ اجاره (یا تبدیل رهن) پس از کسر 25% بابت هزینهها و استهلاک ملک.
این 25% برای همه املاک لحاظ شده و نیازی به ارائه مدارک خاصی نیست.
مالیات اجاره املاک مسکونی
مالیات اجاره املاک مسکونی به مالیاتی اطلاق میشود که بر درآمد حاصل از اجاره دادن واحدهای مسکونی وضع میگردد. این نوع مالیات، بخش قابل توجهی از درآمدهای مالیاتی دولت را تشکیل میدهد و هدف آن، تنظیم بازار مسکن و ایجاد عدالت مالیاتی است. طبق قانون مالیاتهای مستقیم جمهوری اسلامی ایران، هر شخص حقیقی یا حقوقی که ملک مسکونی خود را به اجاره واگذار کند و از این طریق درآمدی کسب نماید، مشمول پرداخت این مالیات خواهد بود، مگر اینکه شامل معافیتهای خاصی شود که در بخشهای بعدی به تفصیل به آنها خواهیم پرداخت.
در آمد مشمول مالیات اجاره املاک مسکونی
درآمد مشمول مالیات اجاره املاک مسکونی، عبارت است از کل مالالاجاره (مانند رهن تبدیل به اجاره) پس از کسر 25 درصد بابت هزینهها و استهلاکات. این 25 درصد به صورت مقطوع کسر میشود و نیازی به ارائه فاکتور یا سند برای اثبات هزینهها نیست. این کسر، به نوعی پوششدهنده هزینههایی مانند تعمیرات، نگهداری و عوارض شهرداری است که مالک ممکن است در طول مدت اجاره متحمل شود.
قوانین و مقررات مرتبط با مالیات اجاره املاک مسکونی
ماده 53 قانون مالیاتهای مستقیم، اصلیترین ماده قانونی است که به مالیات اجاره املاک مسکونی میپردازد. این ماده چگونگی محاسبه درآمد مشمول مالیات و نرخهای مربوط به آن را مشخص میکند. همچنین، بخشنامهها و آییننامههای اجرایی سازمان امور مالیاتی کشور، جزئیات بیشتری را در خصوص نحوه اجرای این قوانین و معافیتهای مربوطه ارائه میدهند.
ماده 53 قانون مالیاتهای مستقیم
ماده 53– درآمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره واگذار می گردد عبارت است از کل مالالاجاره، اعم از نقدی و غیر نقدی، پس از کسر بیست و پنج درصد (25%) بابت هزینهها و استهلاکات و تعهدات مالک نسبت به مورد اجاره.
درآمد مشمول مالیات در مورد اجاره دست اول املاک مورد وقف یا حبس بر اساس این ماده محاسبه خواهد شد.
در رهن تصرف، راهن طبق مقررات این فصل مشمول مالیات خواهد بود.
هرگاه موجر مالک نباشد، درآمد مشمول مالیات وی عبارت است از مابهالتفاوت اجاره دریافتی و پرداختی بابت ملک مورد اجاره.
حکم این ماده در مورد خانههای سازمانی متعلق به اشخاص حقوقی در صورتیکه مالیات آنها طبق دفاتر قانونی تشخیص شود جاری نخواهد بود.[1]
تبصره 1– محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاری تلقی نمی شود مگر اینکه به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می شود. در صورتیکه چند واحد مسکونی، محل سکونت مالک و یا افراد مزبور باشد، یک واحد برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هر یک از افراد مذکور به انتخاب مالک از شمول مالیات موضوع این بخش خارج خواهد بود.
تبصره 2– املاکی که مجانا در اختیار سازمانها و موسسات موضوع ماده (2) این قانون قرار میگیرد غیر اجاری تلقی می شود.
تبصره 3– از نظر مالیات بر درآمد اجاره املاک هر واحد آپارتمان یک مستغل محسوب می شود.
تبصره 4– در مورد املاکی که با اثاثه یا ماشینآلات به اجاره واگذار می شود، درآمد ناشی از اجاره اثاثه و ماشینآلات نیز جزء درآمد ملک محسوب و مشمول مالیات این فصل می شود.
تبصره 5– مستحدثاتی که طبق قرارداد از طرف مستأجر در عین مستأجره به نفع موجر ایجاد می شود، بر اساس ارزش معاملاتی روز تحویل مستحدثه به موجر تقویم و پنجاه درصد (50%) آن جزء درآمد مشمول مالیات اجاره سال تحویل محسوب می گردد.
تبصره 6– هزینههایی که به موجب قانون یا قرارداد به عهده مالک است و از طرف مستأجر انجام می شود و همچنین مخارجی که به موجب قرارداد انجام آن از طرف مستأجر تقبل شده در صورتیکه عرفا به عهده مالک باشد، به بهای روز انجام هزینه تقویم و به عنوان مالالاجاره غیر نقدی به جمع اجارهبهای سال انجام هزینه اضافه می شود.
تبصره 7– در صورتیکه مالک اعیان احداث شده در عرصه استیجاری ملک را کلا یا جزئا به اجاره واگذار نماید، مبلغ اجاره پرداختی بابت عرصه به نسبت مورد اجاره از مالالاجاره دریافتی کسر و مازاد طبق مقررات صدر این ماده مشمول مالیات خواهد بود.
تبصره 8– در صورتیکه مالک محل سکونت خود را بفروشد و در سند انتقال بدون اجاره بها مهلتی برای تخلیه ملک داده شود، در مدتی که محل سکونت انتقالدهنده می باشد تا شش ماه و در بیع شرط مادام که طبق شرایط معامله مبیع در اختیار بایع شرطی است، اجاری تلقی نمی شود مگر اینکه به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می شود.
تبصره 9– وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای دولتی و دستگاههایی که تمام یا قسمتی از بودجه آنها به وسیله دولت تأمین می شود، نهادهای انقلاب اسلامی، شهرداریها و شرکتها و موسسات وابسته به آنها و همچنین سایر اشخاص حقوقی مکلفاند مالیات موضوع این فصل را از مالالاجارههایی که پرداخت میکنند کسر و تا پایان ماه بعد[2] به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک پرداخت و رسید آن را به موجر تسلیم نمایند.
تبصره 10– واحدهای مسکونی متعلق به شرکتهای سازنده مسکن که قبل از انتقال قطعی و طبق اسناد و مدارک مثبته به موجب قرارداد واگذار می گردد مادام که در تصرف خریدار میباشد، در مدت مذکور اجاری تلقی نمی شود و از لحاظ مالیاتی با خریدار مانند مالک رفتار خواهد شد مشروط براینکه مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (59) این قانون به مأخذ تاریخ تصرف پرداخت شده باشد.
تبصره 11– مالکان مجتمعهای مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن بنا به اعلام وزارت راه و شهرسازی[3] ساخته شده یا می شوند در طول مدت اجاره از صد در صد (100%) مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف می باشد در غیر اینصورت درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یکصد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط تا مجموع دویست مترمربع زیربنای مفید از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره املاک معاف می باشد.[4]
موارد ذیل نیز مشمول تخفیف در پرداخت مالیات بر درآمد اجاره می شود:
الف – درآمد ناشی از اجاره برای سرپرست خانوار تا سقف میزان معافیت مالیات بر درآمد حقوق موضوع ماده (84) این قانون و درآمد ناشی از اجاره برای موجرینی که همزمان در واحد مسکونی دیگری مستأجر هستند تا سقف اجاره ای که می پردازند، مشمول صددرصد (100) تخفیف می گردد.
ب- در صورت انعقاد قرارداد بلند مدت اجاره واحد مسکونی و عدم فسخ قرارداد در طول دوره درآمد اجاره برای قرارداد دو ساله مشمول هفتاد درصد (70%) تخفیف و برای قرارداد سه سال و بیشتر مشمول صددرصد (100%) تخفیف می گردد.
ج- در صورت اجاره واحد مسکونی به خانوار دارای سه فرزند و بیشتر، خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور و یا سه دهک پایین درآمدی بر اساس تأییدیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشمول صددرصد (100%) تخفیف می گردد.
د- واحدهایی که میزان اجاره بهای آنها حداقل پانزده درصد (15%) کمتر از ارزش اجاره منطقه ای موضوع ماده (8) قانون ساماندهی بازار زمین مسکن و اجاره بها، باشد از پنجاه درصد (50%) تخفیف مالیات بر درآمد اجاره برخوردار می شوند.
آیین نامه اجرائی این بند توسط وزارت راه و شهرسازی تدوین می شود و به تصویب هیأت وزیران می رسد.
تفاوتها با سایر انواع مالیات بر اجاره
مالیات اجاره املاک مسکونی از نظر نرخ و برخی معافیتها، با مالیات بر اجاره املاک تجاری و اداری تفاوتهایی دارد. به عنوان مثال، در مالیات بر املاک تجاری و اداری، ممکن است نرخهای متفاوتی اعمال شود یا کسر هزینهها به شکل دیگری باشد. همچنین، برخی معافیتها تنها مختص املاک مسکونی هستند که اهمیت آشنایی با آنها را دوچندان میکند.
متراژ و تعداد املاک
در حال حاضر، متراژ خاصی از املاک مسکونی به تنهایی دلیلی بر شمول مالیات نیست. معیار اصلی، کسب درآمد از اجاره ملک است. با این حال، طبق تبصره 11 ماده 53، مالکان مجتمعهای مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن ساخته شده باشند، در طول مدت اجاره از صد در صد (100%) مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف میباشند. در غیر این صورت، درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یکصد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط تا مجموع دویست مترمربع زیربنای مفید از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره املاک معاف میباشند. این موضوع نشان میدهد که صرفاً داشتن یک ملک مسکونی و اجاره آن، لزوماً به معنای معافیت کامل نیست و باید به جزئیات قوانین توجه داشت.
مالیات اجاره املاک تجاری: نکات کلیدی برای کسبوکارها
مالیات اجاره املاک تجاری به درآمد حاصل از اجاره دادن املاک با کاربری تجاری، از جمله مغازهها، دفاتر کار تجاری، انبارها و سایر فضاهای مورد استفاده کسبوکارها، تعلق میگیرد. این نوع مالیات، به دلیل ماهیت درآمدزا و سودآور فعالیتهای تجاری، از اهمیت ویژهای برخوردار است و مقررات خاص خود را دارد که آن را از مالیات اجاره املاک مسکونی متمایز میکند.
تعریف و شمول مالیات اجاره املاک تجاری
درآمد مشمول مالیات اجاره املاک تجاری نیز مانند املاک مسکونی، از طریق کسر بیست و پنج درصد (25%) از کل مالالاجاره نقدی و غیرنقدی بابت هزینهها و استهلاکات و تعهدات مالک نسبت به مورد اجاره به دست میآید. این کسر مقطوع، شامل هزینههایی نظیر تعمیر و نگهداری، عوارض و سایر مخارجی است که مالک برای حفظ و بهرهبرداری از ملک تجاری متحمل میشود. تفاوت اصلی در این بخش، به نوع کاربری ملک و نرخهای مالیاتی مربوط به آن باز میگردد.
تفاوتهای اساسی با مالیات بر اجاره املاک مسکونی
یکی از تفاوتهای عمده مالیات اجاره املاک تجاری با نوع مسکونی، در نرخهای مالیاتی است. در برخی موارد، نرخهای مالیاتی برای املاک تجاری ممکن است متفاوت باشد و یا مشمول مقررات مربوط به مالیات بر درآمد مشاغل نیز شوند، به خصوص اگر فعالیت تجاری خاصی در ملک توسط مالک انجام شود. همچنین، معافیتهای مربوط به املاک تجاری با معافیتهای املاک مسکونی تفاوت دارند و عموماً محدودتر هستند.
اجارهنامهها و اهمیت ثبت آنها
نقش اجارهنامههای رسمی و ثبت آنها در دفاتر اسناد رسمی، در تعیین و محاسبه مالیات اجاره املاک تجاری بسیار حیاتی است. اجارهنامههای رسمی به عنوان سند معتبر، مبنای محاسبه درآمد اجارهای قرار میگیرند و از بروز اختلافات احتمالی در آینده جلوگیری میکنند. عدم ثبت اجارهنامه یا تنظیم اجارهنامههای غیررسمی میتواند منجر به مشکلات مالیاتی و تشخیص علیالراس مالیات توسط سازمان امور مالیاتی شود.
کد اقتصادی و ثبت شرکت برای مالیات اجاره املاک تجاری
برای مالکان املاک تجاری، به خصوص اشخاص حقوقی، داشتن کد اقتصادی و ثبت شرکت از اهمیت بالایی برخوردار است. این موارد، پیشنیازهای قانونی برای فعالیتهای اقتصادی و مالیاتی هستند و عدم رعایت آنها میتواند منجر به جرایم سنگین مالیاتی شود. اطلاعات مربوط به اجارهنامه و درآمد حاصل از آن باید در اظهارنامههای مالیاتی شرکتها به درستی درج شود.
مالیات اجاره املاک اداری: راهنمای جامع برای صاحبان دفاتر
مالیات اجاره املاک اداری به درآمد حاصل از اجاره دادن فضاهایی با کاربری اداری، مانند دفاتر کار، مطبها، شرکتها و موسسات، تعلق میگیرد. این نوع مالیات، شباهتهای زیادی با مالیات اجاره املاک تجاری دارد، اما به دلیل تفاوت در ماهیت فعالیتهای انجام شده در این فضاها، ممکن است دارای برخی جزئیات و نکات متمایز باشد که صاحبان املاک و مستاجران باید از آنها آگاه باشند.
تعریف و شمول: همانند سایر انواع مالیات بر اجاره، درآمد مشمول مالیات اجاره املاک اداری نیز پس از کسر بیست و پنج درصد (25%) از کل مالالاجاره نقدی و غیرنقدی (بابت هزینهها و استهلاکات مقطوع) محاسبه میشود. این کسر، برای پوشش هزینههایی مانند استهلاک ساختمان، تعمیرات جزئی و سایر مخارجی است که مالک برای حفظ و نگهداری ملک اداری متحمل میشود.
شباهتها و تفاوتها با مالیات بر اجاره املاک تجاری و مسکونی: مالیات اجاره املاک اداری از نظر نحوه محاسبه درآمد مشمول مالیات (کسر 25 درصد) به مالیات بر اجاره املاک تجاری و مسکونی شباهت دارد. با این حال، تفاوت اصلی در نوع کاربری و گاهی اوقات در نرخهای مالیاتی یا معافیتهای خاصی است که ممکن است برای هر یک از این کاربریها در نظر گرفته شود. به عنوان مثال، معافیت یک ملک مسکونی برای مالک، شامل املاک اداری نمیشود. همچنین، املاک اداری معمولاً مشمول مالیات بر ارزش افزوده نمیشوند، مگر اینکه فعالیت خاصی در آن ملک صورت گیرد که مشمول این مالیات باشد.
نکات مهم برای اجارهدهندگان و اجارهگیرندگان املاک اداری:
نوع کاربری: اطمینان از اینکه کاربری ملک در سند و پروانه ساختمانی، “اداری” ذکر شده است، بسیار مهم است. تغییر کاربری بدون مجوز میتواند مشکلات قانونی و مالیاتی ایجاد کند.
اجارهنامه رسمی: توصیه میشود اجارهنامه ملک اداری به صورت رسمی و در دفاتر اسناد رسمی ثبت شود تا از هرگونه ابهام در محاسبه مالیات و اختلافات احتمالی جلوگیری شود.
اظهارنامه مالیاتی: مالکان املاک اداری موظفند درآمد حاصل از اجاره را در اظهارنامه مالیاتی سالانه خود درج و مالیات مربوطه را پرداخت کنند. عدم ارائه اظهارنامه یا کتمان درآمد، منجر به جرایم سنگین مالیاتی خواهد شد.
کد اقتصادی: برای اشخاص حقوقی که ملک اداری اجاره میدهند، داشتن کد اقتصادی و رعایت قوانین مربوط به ثبت شرکت و دفاتر قانونی الزامی است.
کاربری ملک در تعیین نوع و نرخ مالیات: اهمیت نوع کاربری ملک در تعیین نوع و نرخ مالیات اجاره املاک اداری بسیار بالاست. سازمان امور مالیاتی بر اساس کاربری رسمی ملک، مالیات مربوطه را تشخیص میدهد. بنابراین، تطابق کاربری واقعی ملک با کاربری ثبت شده در اسناد رسمی، برای جلوگیری از بروز مشکلات مالیاتی ضروری است.
معافیت های مالیات اجاره املاک: چگونه از آنها بهرهمند شویم؟
بخش معافیت های مالیات اجاره املاک یکی از حیاتیترین مباحث برای مالکان است، زیرا آگاهی از این معافیتها میتواند به کاهش بار مالیاتی و جلوگیری از پرداختهای غیرضروری کمک شندهای کند. قانون مالیاتهای مستقیم، با هدف حمایت از اقشار خاص یا تشویق به فعالیتهای مشخص، برخی معافیتها را برای درآمد حاصل از اجاره املاک در نظر گرفته است. بهرهمندی از این معافیتها مستلزم رعایت شرایط و ارائه مدارک لازم است.
معافیتهای عمومی و شرایط خاص:
-
معافیت یک ملک مسکونی: یکی از مهمترین و رایجترین معافیت های مالیات اجاره املاک، مربوط به معافیت یک واحد مسکونی است. طبق تبصره 11 ماده 53 قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یکصد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط تا مجموع دویست مترمربع زیربنای مفید از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره املاک معاف میباشند.
-
شرایط بهرهمندی:
-
مالک یا افراد تحت تکفل وی در آن ملک سکونت نداشته باشند.
-
درآمد مشمول مالیات از اجاره این واحدها از سقفهای متراژی مذکور تجاوز نکند.
-
اظهارنامه مالیاتی مربوط به درآمد اجاره به موقع ارائه شود.
-
-
-
معافیت برای املاک در مناطق خاص: برخی مناطق کشور، به دلیل سیاستهای توسعهای یا کمتر توسعهیافته بودن، از معافیتهای مالیاتی ویژهای برخوردارند. این مناطق شامل:
-
مناطق آزاد تجاری-صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی: درآمد حاصل از اجاره املاک در این مناطق، برای مدت مشخصی (معمولاً 20 سال) از تاریخ بهرهبرداری، از مالیات معاف است.
-
مناطق کمتر توسعهیافته: به منظور تشویق سرمایهگذاری و توسعه در این مناطق، درآمد اجاره املاک در مناطق کمتر توسعهیافته نیز میتواند مشمول معافیت یا نرخهای ترجیحی مالیاتی باشد.
-
شرایط بهرهمندی: این معافیتها معمولاً مشروط به ثبت ملک در این مناطق و رعایت قوانین و مقررات خاص هر منطقه است.
-
-
معافیت خانههای سازمانی: طبق ماده 53، خانههای سازمانی متعلق به اشخاص حقوقی در صورتیکه مالیات آنها طبق دفاتر قانونی تشخیص شود، از شمول این مالیات خارج خواهند بود.
-
معافیت محل سکونت پدر، مادر، همسر، فرزند و افراد تحت تکفل: طبق تبصره 1 ماده 53، محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک، اجاری تلقی نمیشود مگر اینکه به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت میشود. در صورتیکه چند واحد مسکونی، محل سکونت مالک و یا افراد مزبور باشد، یک واحد برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هر یک از افراد مذکور به انتخاب مالک از شمول مالیات موضوع این بخش خارج خواهد بود.
-
معافیت املاکی که مجاناً در اختیار سازمانها و موسسات دولتی قرار میگیرد: طبق تبصره 2 ماده 53، املاکی که مجاناً در اختیار سازمانها و موسسات موضوع ماده (2) این قانون (وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای دولتی و دستگاههایی که تمام یا قسمتی از بودجه آنها به وسیله دولت تأمین میشود، نهادهای انقلاب اسلامی، شهرداریها و شرکتها و موسسات وابسته به آنها) قرار میگیرد، غیر اجاری تلقی میشود و مشمول مالیات اجاره نیست.
-
معافیت محل سکونت انتقالدهنده در صورت فروش: طبق تبصره 8 ماده 53، در صورتیکه مالک محل سکونت خود را بفروشد و در سند انتقال بدون اجارهبها مهلتی برای تخلیه ملک داده شود، در مدتی که محل سکونت انتقالدهنده میباشد تا شش ماه و در بیع شرط مادام که طبق شرایط معامله مبیع در اختیار بایع شرطی است، اجاری تلقی نمیشود مگر اینکه به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت میشود.
-
معافیت واحدهای مسکونی متعلق به شرکتهای سازنده مسکن: طبق تبصره 10 ماده 53، واحدهای مسکونی متعلق به شرکتهای سازنده مسکن که قبل از انتقال قطعی و طبق اسناد و مدارک مثبته به موجب قرارداد واگذار میگردد، مادام که در تصرف خریدار میباشد، در مدت مذکور اجاری تلقی نمیشود و از لحاظ مالیاتی با خریدار مانند مالک رفتار خواهد شد مشروط بر اینکه مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (59) این قانون به مأخذ تاریخ تصرف پرداخت شده باشد.
-
معافیت 100% برای مجتمعهای مسکونی با بیش از سه واحد استیجاری: طبق تبصره 11 ماده 53، مالکان مجتمعهای مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن بنا به اعلام وزارت راه و شهرسازی ساخته شده یا میشوند، در طول مدت اجاره از صد در صد (100%) مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف میباشند.
تخفیفها در پرداخت مالیات بر درآمد اجاره:
تبصره 11 ماده 53 همچنین موارد ذیل را مشمول تخفیف در پرداخت مالیات بر درآمد اجاره میداند:
-
الف – تخفیف برای سرپرست خانوار و موجرین مستاجر: درآمد ناشی از اجاره برای سرپرست خانوار تا سقف میزان معافیت مالیات بر درآمد حقوق موضوع ماده (84) این قانون و درآمد ناشی از اجاره برای موجرینی که همزمان در واحد مسکونی دیگری مستأجر هستند تا سقف اجارهای که میپردازند، مشمول صددرصد (100%) تخفیف میگردد.
-
ب- تخفیف برای قراردادهای بلندمدت اجاره: در صورت انعقاد قرارداد بلندمدت اجاره واحد مسکونی و عدم فسخ قرارداد در طول دوره، درآمد اجاره برای قرارداد دو ساله مشمول هفتاد درصد (70%) تخفیف و برای قرارداد سه سال و بیشتر مشمول صددرصد (100%) تخفیف میگردد.
-
ج- تخفیف برای اجاره به خانوارهای خاص: در صورت اجاره واحد مسکونی به خانوار دارای سه فرزند و بیشتر، خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور و یا سه دهک پایین درآمدی بر اساس تأییدیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مشمول صددرصد (100%) تخفیف میگردد.
-
د- تخفیف برای اجارهبهای کمتر از ارزش منطقهای: واحدهایی که میزان اجارهبهای آنها حداقل پانزده درصد (15%) کمتر از ارزش اجاره منطقهای موضوع ماده (8) قانون ساماندهی بازار زمین مسکن و اجارهبها باشد، از پنجاه درصد (50%) تخفیف مالیات بر درآمد اجاره برخوردار میشوند. (آییننامه اجرایی این بند توسط وزارت راه و شهرسازی تدوین و به تصویب هیأت وزیران میرسد).
اهمیت ارائه اظهارنامه مالیاتی حتی در صورت معافیت: نکته بسیار مهم این است که حتی در صورت مشمولیت هر یک از معافیت های مالیات اجاره املاک یا تخفیفها، مالک موظف است اظهارنامه مالیاتی مربوط به درآمد اجاره خود را در مهلت مقرر قانونی (تا پایان تیرماه سال بعد برای اشخاص حقیقی) به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد. عدم ارائه اظهارنامه، حتی در صورت معافیت، میتواند منجر به از دست دادن معافیت و تعلق جرایم مالیاتی شود. اظهارنامه، راهی برای اعلام وضعیت مالیاتی و بهرهمندی از حقوق قانونی است.